Czy rejestruje się drona, czy jego operatora?
W większości przypadków przepisy wymagają rejestracji operatora bezzałogowego statku powietrznego, a nie osobnego wpisywania do rejestru każdego posiadanego drona. Operator to osoba lub podmiot odpowiedzialny za eksploatację urządzenia. Nie musi być tą samą osobą, która steruje nim podczas konkretnego lotu. To rozróżnienie ma znaczenie w firmach, rodzinach i organizacjach, w których jednym dronem lub kilkoma urządzeniami posługują się różni piloci.
Obowiązek rejestracji operatora zależy przede wszystkim od rodzaju operacji, masy startowej drona oraz tego, czy urządzenie ma czujnik zdolny do zbierania danych osobowych, na przykład kamerę. W kategorii otwartej operator musi się zarejestrować, jeśli dron waży 250 g lub więcej albo ma taki czujnik. Dlatego popularny model ważący 249 g, ale wyposażony w kamerę, również może wymagać rejestracji operatora.
Istnieją dwa ważne wyjątki dla urządzeń lżejszych niż 250 g. Rejestracja operatora nie jest wymagana, gdy dron nie ma czujnika zdolnego do wykrywania danych osobowych albo gdy jest udokumentowaną zabawką zgodną z dyrektywą 2009/48/WE. Sam niewielki rozmiar urządzenia nie wystarczy, by uznać je za zabawkę. Warto sprawdzić jego przeznaczenie i dokumentację.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku certyfikowanego drona, który może wymagać rejestracji samego statku powietrznego. Nie należy mylić tego obowiązku z rejestracją operatora. To odrębne kwestie, a zastosowanie właściwych wymogów zależy od klasy urządzenia i planowanego sposobu jego użycia.
Kiedy rejestracja operatora jest obowiązkowa?
Najprostszy sposób oceny obowiązku to sprawdzenie masy drona w konfiguracji gotowej do lotu, obecności kamery lub innego czujnika oraz kategorii planowanej operacji. W kategorii otwartej rejestracja jest wymagana przy masie startowej wynoszącej co najmniej 250 g albo wtedy, gdy urządzenie może zbierać dane osobowe. Drugim kryterium jest zdolność drona do przekazania człowiekowi przy uderzeniu energii kinetycznej powyżej 80 J.
Liczy się rzeczywista konfiguracja, a nie wyłącznie masa podana dla samego urządzenia w materiałach producenta. Osłony, dodatkowe akumulatory, oświetlenie lub inne akcesoria mogą zwiększyć masę startową. Jeśli po ich zamontowaniu dron przekracza próg 250 g, obowiązki użytkownika mogą się zmienić. Przed lotem warto więc zważyć urządzenie w takim zestawie, w jakim będzie używane.
Operator musi zarejestrować się niezależnie od masy drona, jeśli wykonuje operacje w kategorii szczególnej. Dotyczy ona lotów o wyższym poziomie ryzyka, które nie mieszczą się w warunkach kategorii otwartej. W zależności od planowanej operacji mogą być potrzebne dodatkowe procedury, takie jak zgłoszenie, deklaracja scenariusza standardowego lub uzyskanie zezwolenia. Sama rejestracja nie zastępuje tych wymagań.
Kategoria otwarta obejmuje operacje o niższym ryzyku, wykonywane zasadniczo w zasięgu widoczności wzrokowej pilota, czyli VLOS. Typowe warunki tej kategorii zakładają drona o masie poniżej 25 kg i lot na wysokości do 120 m od najbliższego punktu powierzchni ziemi. Trzeba przy tym spełnić właściwe zasady podkategorii i wymagania dotyczące urządzenia. Jeśli planowany lot wykracza poza te warunki, należy sprawdzić, czy konieczne są dodatkowe zgody lub procedury.
Jak zarejestrować operatora i oznaczyć drona?
Rejestracja operatora odbywa się bezpłatnie w systemie Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Po jej zakończeniu operator otrzymuje unikalny numer operatora, uznawany w państwach członkowskich EASA. Rejestruje się tylko raz. Nie należy zakładać kolejnego konta w innym państwie członkowskim, jeśli operator został już zarejestrowany w jednym z nich.
Numer operatora trzeba umieścić na wszystkich posiadanych dronach, także na urządzeniach skonstruowanych prywatnie. Jeśli dron obsługuje system zdalnej identyfikacji, numer należy również wprowadzić do tego systemu. Oznaczenie powinno być wykonane w sposób umożliwiający jego odczytanie. Warto sprawdzić, czy znajduje się na każdym urządzeniu, którym operator zamierza latać.
Rejestracja dotyczy podmiotu odpowiedzialnego za eksploatację, a nie automatycznie każdego pilota. Przykładowo organizacja może być operatorem kilku dronów, a sterowanie nimi powierzać upoważnionym osobom. W takiej sytuacji numer operatora umieszcza się na urządzeniach należących do tej organizacji, natomiast osoby pilotujące muszą spełniać wymagania dotyczące wykonywanego lotu.
Warunki związane z wiekiem pilota należy sprawdzić bezpośrednio przed rejestracją lub lotem. Informacje publikowane w materiałach urzędowych mogą się różnić, dlatego nie warto opierać decyzji na nieaktualnej stronie ani przyjmować jednej granicy wieku bez weryfikacji bieżących zasad systemu.
Czy rejestracja oznacza, że można latać wszędzie?
Rejestracja operatora nie jest pozwoleniem na lot w dowolnym miejscu. Nie zastępuje sprawdzenia ograniczeń przestrzeni powietrznej ani zasad bezpieczeństwa obowiązujących w miejscu planowanego lotu. Przed startem trzeba upewnić się, że operacja jest dozwolona w danej lokalizacji i że można ją wykonać w odpowiedniej kategorii.
W zależności od masy, klasy drona i rodzaju operacji mogą być wymagane szkolenie, test lub spełnienie dodatkowych warunków właściwej podkategorii. Przy operacjach w kategorii szczególnej mogą dojść zgłoszenia, zezwolenia albo inne procedury. Numer operatora potwierdza rejestrację, ale nie zwalnia z tych obowiązków.
Warto również odróżnić aktualne przepisy od propozycji zmian. W 2026 r. EASA opublikowała opinię, w której zaproponowała obniżenie progu obowiązkowej rejestracji z 250 g do 100 g oraz zmiany dotyczące identyfikacji zdalnej. Proponowany próg 100 g nie oznacza, że już obowiązuje. Do czasu wejścia w życie nowych regulacji należy stosować aktualne zasady i sprawdzać bieżące komunikaty urzędu.
Co sprawdzić przed pierwszym lotem?
- Ustal masę startową drona wraz z akcesoriami i wyposażeniem używanym podczas lotu.
- Sprawdź, czy urządzenie ma kamerę lub inny czujnik zdolny do zbierania danych osobowych.
- Jeśli dron waży mniej niż 250 g, zweryfikuj, czy rzeczywiście jest udokumentowaną zabawką zgodną z unijnymi przepisami.
- Określ kategorię operacji. W kategorii szczególnej operator rejestruje się bez względu na masę urządzenia.
- Po rejestracji umieść numer operatora na każdym dronie i wprowadź go do systemu zdalnej identyfikacji, jeśli urządzenie go obsługuje.
- Sprawdź wymagania dotyczące szkolenia, testu, podkategorii, lokalizacji i ewentualnych zezwoleń.
Przepisy i procedury mogą się zmieniać, dlatego przed lotem warto sprawdzić aktualne informacje w systemie rejestracji i komunikatach Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Najważniejsza zasada jest prosta: w większości przypadków rejestruje się operatora, a obowiązek zależy nie tylko od masy drona, lecz także od jego wyposażenia i rodzaju wykonywanej operacji.
Materiały źródłowe
- https://ulc.gov.pl/en/drones/general-information
- https://www.easa.europa.eu/en/the-agency/faqs/registration-requirements
- https://ulc.gov.pl/kampanie-edukacyjne/miej-drony-pod-kontrola
- https://ulc.gov.pl/drony/informacje-ogolne/czesto-zadawane-pytania-faq/pytania-ogolne/czy-jest-obowiazek-rejestracji-kazdego-drona
- https://ulc.gov.pl/drony/informacje-ogolne